Yapay Zekâ ve Küresel Noopolitik Düzen: Algoritmik Yönetişim, BM ve Noopoliticus
Bu makalede, Yapay Zekâ’nın (YZ) devlet ve devlet üstü seviyelerde kullanımına ilişkin olarak mevcut örnekler ele alınmakta ve YZ ile Küresel Noopolitik Düzen arasındaki ilişki analiz edilmektedir. İlk olarak Algoritmaların sosyal düzeni üretme gücü, hukuk, eğitim, sağlık ve siyasetteki kullanım örnekleriyle tartışılır. Bu bağlamda, demokratik meşruiyet ve şeffaflık için algoritmaların açık kaynaklı ve denetlenebilir olması gerektiği vurgulanır.
Birleşmiş Milletler (BM) inisiyatifleri (Global Digital Compact, UNDP Dijital Stratejisi vb.) ışığında YZ’nin barış inşası, iklim kriziyle mücadele, sağlık ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri alanlarındaki rolü incelenir. Çalışmada, Noopoliticus adlı bir kavramsal YZ Karar Destek Sistemi önerilmektedir. Bu platform, insanlığın klasik ve modern bilgi birikimini (felsefe, tarih, siyaset, hukuk vb.) Büyük Veri ile bütünleştirerek küresel yönetişimde karar destek sistemi rolü üstlenecektir. Noopoliticus, blockchain, makine öğrenmesi, genetik algoritmalar, ses/görüntü tanıma gibi tekniklerle bilgelik odaklı bir epistemolojik veri tabanı inşa etmeyi amaçlar.
Makale, YZ’nın küresel ölçekte daha adil, barışçıl ve doğa ile uyumlu bir düzen yaratabileceği sonucuna varmaktadır.
Selami ÇALIŞKAN
